مقاله


کد مقاله : 13990202236685

عنوان مقاله : استعاره‌ی مفهومی "دست" در شاه‌نامه‌ی فردوسی و خسرو و شیرین نظامی و غزلیات شمس

نشریه شماره : 21 فصل پاییز - زمستان 1398

مشاهده شده : 141

فایل های مقاله : 1/79 MB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 غلامحسین اسماعیلی gholamhosein.esmaeli56@gmail.com دانشجو دانشجوی دکترا
2 احمد طحان tahanahmad@yahoo.com استادیار دکترا
3 مظفریان مظفریان F-mozaffarian@yahoo.com استادیار دکترا

چکیده مقاله

در دهه های اخیر زبان شناسان شناختی به مطالعه و بررسی دقیق استعاره پرداخته اند و آن را از جنبه های گوناگون بررسی کرده اند. استعاره در مفهوم شناختی بر خلاف استعاره در دیدگاه سنتی، تنها نقش زیبایی آفرینی ندارد، بلکه ابزاری زبانی- مفهومی است که انسان از آن در جهت درک و شناخت پدیده های اطراف خود استفاده می کند. از این رو، بررسی باز نمودهای زبانی آن، گزارشی دقیق از جهان بینی استعاری هر شخص را به دست می دهد. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با توجه به دیدگاه شناختی به بررسی و مقایسه ی استعاره ی مفهومی اندام واژه ی «دست» بر اساس الگوی شناختی لیکاف و جانسون در سه اثر شاه نامه فردوسی، خسرو و شیرین نظامی و غزلیات شمس مولوی می پردازد. تا نشان دهد که ایشان در عینی ساختن مفاهیم ذهنی و انتزاعی تا چه حد از این اندام واژه بهره برده اند. نتایج تحقیق نشان می دهد که دست به شکل واژه ای زایا در تجسم ذهنی فارسی زبانان مشارکت می یابد و این شاعران هرچند تحت تأثیر سنن ادبی، زبانی، تجارب بدنی و نیز ریشه های فرهنگی گاهی از استعاره های همانندی استفاده کرده اند، امّا هر یک با توجه به اختلاف در اندیشه و نوع نگرش و هم چنین تفاوت در شیوه ی رمزگذاری اطلاعات به دسته ای خاص از مفاهیم علاقه نشان داده و در جهت مفهوم سازی آن به کمک اندام واژه ی دست کوشیده اند.