جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نموده و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

آخرین شماره

No 20
شماره 20 سال 10
بهار - تابستان 1398
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

شهاب‌الدین عبدالله مروارید (متوفی922 ه. ق) متخلص و ملقب به "بیانی" دبیر دربار تیموری و وزیر شاه اسماعیل صفوی است. وی با بسیاری از شاعران و بزرگان و سیاستمداران دوره‌ی خویش نشست و برخاست داشته است. او را آثار متعددی است که مشهورترین آن‌ها منشآت است. منشآت شامل 164 نامه است که در موضوع‌های مختلف به رشته‌ی تحریر در آمده است. از ویژگی‌های این اثر نثر برجسته‌ی آن است که در زمان مؤلف نیز مشهور و معروف بوده و به عنوان سرمشقی برای نویسندگی به کار می‌رفته است. بسیاری از معاصران بیانی نمونه‌ای از نامه‌های او را در آثار خود آورده‌اند از جمله صاحب حبیب السیر که به ذکر چند نامه پرداخته است. آشنایی بیانی با قرآن و حدیث و ادب عربی و فارسی و احاطه‌ی او بر آثار پیشینیان سبب شده است که نثر منشآت از بسیاری از سستی‌های رایج در نثر دوره‌ی تیموری به دور ماند. بنابراین تحقیق و تدقیق در این اثر از ضروریات به نظر می‌رسد.
اسراءالسادات احمدی - حسین آقاحسینی
DOI : 0
کلمات کلیدی : بیانی کرمانی، شهاب‌الدین عبدالله مروارید، مروارید کرمانی، منشآت، نثر دوره‌ی تیموری
سبک‌شناسی آثار ادبی را در سه سطح زبانی، ادبی و فکری مورد مطالعه قرار می‌دهد. در این پژوهش برای شناسایی ویژگی‌های سبکی شعر دهخدا، دیوان اشعارش مورد مطالعه‌ قرار گرفته و پس از استخراج شاخص‌های سبکی به طبقه‌بندی آن‌ها پرداخته‌ایم. یافته‌ها نشان می‌دهد که اشعار دهخدا را می‌توان به دو دسته تقسیم کرد: اول شعرهایی که از نظر زبان، مضمون و قالب سنتی هستند و با معیارهای کلاسیک منطبقند. دوم شعرهای اجتماعی که با جریان اصلی شعر مشروطه هماهنگند و معمولا در قالب مُسمّط و مستزاد، با زبانی ساده و عامیانه به موضوعات اجتماعی پرداخته‌اند. از نظر زبان دهخدا هم از زبان فارسی کهن و هم از زبان فارسی معاصر بهره برده‌است. از نظر ادبی هم غالب شعرها تابع همان بلاغت سنتی است و به جز شعر "یادآر ز شمع مرده یاد آر" هیچ نوآوری در حوزه‌ی بلاغت ندارد.
حجت الله بهمنی مطلق
DOI : 0
کلمات کلیدی : سبک‌شناسی شعر مشروطه علی‌اکبر دهخدا، ادبیات معاصر
تفسیر و تحلیل متون از موضوعاتی است که دارای رویکردها و شیوه‌های گوناگونی است. برخی از این رویکردها معطوف به نویسنده‌ی اثر هستند و برخی دیگر خواننده‌محور و یا متن‌مدار به شمار می‌آیند. یکی از الگوهایی که برای شرح و تحلیل متن می‌توان به دست داد، بررسی متن در پنج سطح توصیفی، زبانی، اندیشگانی، زیبایی‌شناسانه و تفسیری است که از آن به عنوان الگوی تفسیری جامع‌نگر یاد شده است. در این پژوهش «قصه‌ی پادشاه و کنیزک» از مثنوی مولانا بر اساس این روش بررسی شده است و مشخص گردید که مضمون اصلی این قصه، تبیین مفهوم سبب‌سازی و سبب‌سوزی خداوند است که مولانا در آخرین حکایت دفتر ششم نیز بار دیگر به طرح آن پرداخته است و با این کار، گویی آغاز و پایان مثنوی را به هم پیوند داده است. این ساختار زیبایی‌شناختی، متناسب با دایره‌ی وجودشناختی و معرفت‌شناختی نظام عرفانی است که تمامی هستی را حقیقتی واحد می‌داند و انسان عارف نیز بر اساس همین الگو، اگرچه سخنان گوناگون بیان می‌کند، یک اندیشه‌ی اصلی در مطالب وی وجود دارد که به شیوه‌های مختلف به طرح آن می‌پردازد.
محمدرضا حاجی آقابابایی - بتول واعظ
DOI : 0
کلمات کلیدی : الگوی تفسیری جامع‌نگر، مضمون شناسی، مولانا، مثنوی، «قصه‌ی پادشاه و کنیزک»
پرداختن به معانی لغات و کلمات از مهم‌ترین بخش‌های درک و دریافت متن است. این زمینه در نزد قدما و دانشمندان جدید از اهمیت زیادی برخوردار بوده؛ به‌طوری که دانشی با عنوان «فقه‌اللغه» یا فیلولوژی در این زمینه ایجاد شده است. متون کهن گنجینه‌ی ارزشمندی از واژگان و معانی آنهاست. در این میان، شاهنامه با توجه به قدمت آن، بهره‌گیری از منابعی قدیم‌تر و حجم زیاد آن منبعی بسیار نفیس برای موضوع لغت‌شناسی محسوب می‌شود. در این مقاله به بررسی معانی مختلف واژه‌ی مشهور و متداول «بازی» در شاهنامه فردوسی پرداخته می‌شود. در این راستا، ابتدا شواهد شعری و ابیات استخراج و سپس دسته‌بندی شد. نتایج بررسی نشان داد که فردوسی واژه «بازی» را به چهار معنای: نیرنگ و فریب؛ سهل ‌انگاشتن و به‌شوخی‌گرفتن؛ پوچی و بازیچگی؛ و بازی و سرگرمی آورده است. معنای اخیر خود شامل دو نوع بازی و سرگرمی کودکان و بازی بزرگسالان می‌شود که دارای دو کارکرد متفاوت هستند.
بهمن علامی
DOI : 0
کلمات کلیدی : شاهنامه، فردوسی، «بازی»، لغت‌شناسی
ادبیّات کودکان امریکا از ادبیّات اروپا بهره برده، امّا در پی تحوّلات سیاسی و اجتماعی و در گذر زمان راه خود را یافته است. در نگاهی به این ادبیّات انگلیسی‌ امریکایی و ادبیّات کودکان فارسی زبان ایران از منظر ادبیّات تطبیقی می‌توان در سطوح مختلف زبان شناختی، ادبی، هنری، فکری و فرهنگی، مشترکاتی یافت که به موجب آن امکان بررسی و طبقه‌بندی آثار کودکان و در نهایت شناخت ویژگی‌های ادبیّات جهانی کودک فراهم می‌شود. این پژوهش به منظور اثبات این فرضیه که ادبیات کودکان جهان‌شمول است و شاخصه‌های سبکی مشترکی در آثار ادبی کودکان در نقاط مختلف جهان دیده می‌شود، تلاش کرده است تا از طریق بررسی آثار دو نویسند‌ی برجسته از دو حوزه زبانی انگلیسیِ امریکایی و فارسیِ ایرانی به شناخت ویژگی‌های مشترک ادبیّات کودکان در دو سرزمین ایران و امریکا پی ببرد. پس با تکیه بر ادبیات تطبیقی کودکان و بر پایه مکتب امریکایی ادبیات تطبیقی، با روش کتابخانه‌ای و رویکردی تحلیلی توصیفی آثار مارک تواین، نویسنده‌ی امریکایی و هوشنگ مرادی کرمانی از نویسندگان برجسته‌ی ایرانی را در سه سطح زبانی، فکری و ادبی، به صورت اجمالی مورد بررسی قرار گرفته است.
محمود فیروزی مقدم
DOI : 0
کلمات کلیدی : ادبیّات تطبیقی کودکان، هوشنگ مرادی کرمانی، مارک تواین، نقد ادبی
عارفان در بیان تجارب و اندیشه‌های عرفانی خود محدودیّت‌ها و تنگناهای فراوانی دارند که مهمترینِ آن عدم وجود الفاظ و عبارات مناسب، برای انعکاس احوال عرفانی است که غالباً جنبه‌ی شهودی دارد؛ الفاظی که بتواند مفاهیم موردنظر اهل معرفت را به‌شکلی درست به‌مخاطب منتقل نماید. استفاده از علوم بلاغی و به‌کارگیری صور زیبای ادبی همچون استعاره، تشبیه، کنایه و رمز، از شگردهای عارفان برای انتقال مباحث والای معرفتی است که در آثار منظوم و منثور عرفانی قابل مشاهده است. حکیم‌ صفای‌اصفهانی یکی از شاعران عارف دوره‌ی قاجاریه و از معدود شاعران متأخّر است که اصالت احساس در شعر او به‌شکلی بارز دیده می‌شود. رسوخ مباحث عرفانی در روح و جان شاعر، در زبان شعر وی نفوذ کرده و منجر به سرایش اشعار نغز عرفانی شده است. در این جستار با بررسی اصطلاحات عرفانی در دیوان حکیم‌صفا، به‌تحلیل زبان عرفانی وی به‌شکل ویژه تشبیه‌های مرکّب در دیوان او پرداخته‌ایم. در این بررسی ترکیبات تشبیهی موجود در دیوان شاعر را به سه دسته: 1)پرکاربرد در آثار متقدّم؛ 2) به‌کار رفته در آثار پیشینیان به‌صورت محدود؛ و 3)ترکیبات تازه و بدیع که حاصل نوآوری شاعر است، تقسیم نموده‌ایم. همچنین با استفاده از روش آمار توصیفی، تلاش نموده‌ایم به میزان نوآوری و اصالت در ترکیبات تشبیهی موجود در دیوان این شاعر دست یابیم.
مرضیه کاظمی زهرانی - مهدی ملک ثابت - یدالله جلالی پندری
DOI : 0
کلمات کلیدی : صفای اصفهانی، زبان عرفانی، شعر عرفانی، اضافه‌ی تشبیهی، شعر دوره‌ی قاجار
عشق و عقل دو ساحت عمده و بنيادي از ساخت‌هاي هستي انسان بوده و ماهيت او نيز به اين دو امر وابسته است. تنها موجودي كه بار سنگين و طاقت فرساي امانت الهي را به دوش كشيد انسان بود و توانايي تحمل اين بار سنگين نيز از آثار عقل و عشق به شمار مي‌آيد. عظمت و شكوه انسان از عقل و عشق به دست مي‌آيد. سعادت و شقاوت او نيز در پرتو اين دو امر تعيين مي‌گردد. حماسه‌هاي بزرگي كه انسان از طريق عشق آفريده، شگفت انگيز است؛ چنان‌كه آثار فكري و فرهنگي او نيز كه از عقل سرچشمه گرفته اعجاب آور و خيره كننده است. درباره ماهيت عقل و عشق و تفاوت ميان اين دو امر بنيادي و اصيل سخن بسيار گفته شده و بررسي‌هاي فراوان انجام پذيرفته است، ولي هرگز نمي‌توان ادعا كرد كه سخن گفتن در اين باب به پايان رسيده و آنچه بايد گفته شود، مطرح گشته است. اين سخن درباره بسياري از امور ديگر نيز صادق است؛ زيرا كم نيست شمار ماهيت و اموري كه سال‌هاي متمادي مورد بحث و بررسي قرار گرفته ولي هنوز به راه حل نهايي خود نرسيده است. آنچه در اين پژوهش بررسي مي‌شود، موضوعي است كه انديشمندان كمتر به آن پرداخته‌اند و آن تناسب و آشنايي يا به عبارت ديگر اتّحاد و هماهنگي بين عقل و عشق است. مي‌توان گفت ميان عقل و عشق اگرچه در آغاز امر، نوعي اختلاف و تقابل ديده مي‌شود ولي در پايان كار و نهايت امر، اين اختلاف و تقابل از ميان برداشته مي‌شود و اين دو امر اساسي با يكديگر متّحد و هماهنگ مي‌شوند.
مظاهر نیکخواه - فرزاد محمدی - حمزه محمدی دهچشمه
DOI : 0
کلمات کلیدی : عقل، عشق، عرفان، عشق حقيقي و مجازي
یکی از ساحت‌های مهم روان‌شناختی انسانی، مسئله «درد و رنج» است که از مهم‌ترین وجوه تراژیک زندگی انسان‌هاست. این مسئله در هنر و ادبیات به طور عام، و در ادبیات معاصر به گونه‌ای خاص منعکس شده است که بررسی و تحلیل آن نیازمند تحقیقی وسیع و گسترده است. شعر فارسی که از دوران مشروطه به بعد، اجتماعی‌ترین دوران خود را آغاز نموده است، به دایره اجتماع و مردم و مسائل انسان معاصر وارد می‌شود تا وسیله‌ای شود برای بیان دردها و آلامی که مردم با آن مواجه هستند. منوچهر آتشی از جمله شاعران معاصری است که درد و رنج بشری در شعرش نمود بارزی دارد. او با پشتوانه ادبی و معرفتی کشور خود آشناست و به مسائل انسانی توجه ویژه‌ای دارد. در این مقاله سعی شده است تا مفهوم درد و رنج، علل پیدایش و راه‌های رهایی از آن از منظر شعر آتشی مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. بررسی شعر آتشی نشان می‌دهد هر دو مقوله درد و رنج (فردی و اجتماعی) به طور گسترده‌ای در اشعار او بازتاب داشته است. خاستگاه درد و رنج در شعر آتشی عمدتاً معرفتی و اجتماعی است و رویکرد نوستالژیک دارد. وی برای تقلیل آلام بشری مولفه‌هایی از قبیل: آرزوی رهایی و آزادی، آگاهی بخشی، دعوت به مبارزه اجتماعی، سفر و سازگاری با طبیعت را مطرح می‌کند؛ همچنین نقیضه‌گویی، توازن آوایی، رنگ، نمادگرایی از سازکارهای القای معانی درد و رنج در شعر آتشی محسوب می‌شود.
ناصر نیکوبخت - رحیم سلامت‌آذر
DOI : 0
کلمات کلیدی : درد، رنج، ادبیات معاصر فارسی، عناصر ادبی، منوچهر آتشی

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا
مدیر مسئول :دکتر سعید قشقایی
سردبیر :دکتر محمد علی آتش سودا
هیئت تحریریه :
کاووس حسنلی
سیدجعفر حمیدی
محمد فشارکی
محمد علی آتش سودا
جلیل نظری
محمدرضا اکرمی
سعید قشقایی
شاپا :2251-8487
شاپا الکترونیکی :

نمایه شده