جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نموده و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

آخرین شماره

No 30
شماره 30 سال 13
تابستان 1401
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

یکی از مهم‌ترین وجوه شعر حافظ هماهنگی میان لفظ و محتوا است. اهمیت پیوند این دو در ذهن حافظ چنان است که به صورت گسترده از نظام نشانه و دلالت‌های ضمنی در متن بهره می‌گیرد تا واژگان شعر علاوه بر روی‌کرد زیباشناسانه و ایجاد معنی معمول، دلالتی برای معنی پنهان و ثانویه باشند. هدف این مقاله اثبات این مطلب است که حافظ از مراعات نظیر و تناسب نیز به عنوان نشانه‌های معنی‌افزا بهره گرفته است. دلالت ضمنی نشانه‌ها در مراعات نظیر و تناسب به دو شکل انجام می‌گیرد: شکل اول، حرکت ذهن است از مراعات نظیری که در بیت وجود دارد به سوی واژه‌ یا مفهومی دیگر که در بیت وجود ندارد. شکل دوم، وجود واژگانی در بیت است که در ظاهر با هم تناسب ندارند اما با واژه‌ای خارج از بیت، متناسبند و ذهن خواننده را به آن راه‌نمایی می‌کنند. در این مقاله شکل اول، نشانه‌های درون‌متنی و شکل دوم، نشانه‌های فرامتنی نامیده و در مجموع دوازده نمونه که دلالت‌های ضمنی غیر متعارف دارند، به شیوه‌ی کتاب‌خانه‌ای و بر پایه‌ی تحلیل محتوا بررسی شده است.
محمد رضا اکرمی
DOI : 0
کلمات کلیدی : حافظ، مراعات نظیر، تناسب، نشانه‌شناسی، دلالت ضمنی
سید‌علی میرمساعد متخلص به مهری و سید و معروف به مهری عرب از شاعران سبک هندی، برای مضمون آفرینی، از هر آن‌چه در طبیعت و جامعه دیده و آموخته، بهره گرفته است تا ارزش های اخلاقی و تربیتی و سنت های عاشقانه را که همواره در متون ادبی موضوع سخن بوده است با تصاویری متنوع، بازآفرینی کند. در این مقاله به معرفی سه گروه از عناصر مضمون آفرین در غزلیات مهری و شیوه‌ی مضمون آفرینی شاعر در آن ها پرداخته ایم. گروه اول، اصطلاحات ادبی چون مصراع، بیت، غزل، ترکیب بند، مخمَّس، رباعی، ایهام، بدیع و... را شامل می شود. کوشش مهری در این بخش بیان مضامینِ عاشقانه و مفاهیم مرتبط با آفرینش و صفات خداوند است. گروه دوم، عناصر و حالات کودکان مانند گریه، شوق، سنگ انداختن، نادانی و... است. مهری در قالب تمثیل حالات کودکان را معیاری برای بیان مفاهیم اخلاقی و تربیتی قرار داده و تلاش کرده است تا مخاطبش را به زشتی ها و زیبایی های رفتار خود رهنمون سازد. گروه سوم، عناصر هنری است که اصطلاحات خوشنویسی و نسخه پردازی را شامل می شود. شاعر از این عناصر برای بیان مفاهیم و مضامین عاشقانه بهره برده است.
بهمن علامی - محمد حکیم آذر - اصغر رضاپوریان
DOI : 0
کلمات کلیدی : سبک هندی، مهری عرب، بن مایه، عناصر، مضمون
فمینیسم از جمله مکاتب اجتماعی است که با هدف دفاع از حقوق زنان تشکیل شده و بیش‌ترین ‌‌آثار در این حوزه توسط زنان و با موضوع زن تألیف شده است. ادبیات فمنیستی که نتیجه‌‌ی این جنبش اجتماعی است، زمانی شکل می‌‌گیرد که تصویر درستی از زن، ظرفیت‌‌ها و ویژگی‌‌هایش در دست باشد و نقد فمنیستی ادبیات نیز به تحلیل و بررسی این آثار می‌‌پردازد. سیمین دانشور و کولیت خوری؛ نویسنده‌‌ی سوری از جمله نویسندگان زن هستند که به نوشتن داستان‌‌هایی با موضوع زن اقدام و زن جامعه‌‌ی خود را معرفی کردند. این پژوهش بر‌‌آن است که آثار این دو نویسنده‌‌ی زن را به عنوان آثاری زن‌محور بررسی کند و به این سؤال پاسخ دهد که آن‌ها چگونه توانمندی‌‌ها و مشکلات زنان جامعه‌‌ی عصر خود را به تصویر کشیده‌‌اند؟ نتایج این پژوهش نشان می‌‌دهد که دانشور و خوری بعد از توجه به محوریت شخصیت زن، استقلال و توان‌مندی زنان، به سنت‌های حاکم بر زندگی جامعه‌‌ی عصر خود اعتراض کرده و مشکلات زنان را ناشی از سنت فرهنگ مردسالار می‌‌دانستند. در فمینیسمِ دانشور و خوری جلوه‌‌هایی از فرهنگ دیرینه‌‌ی مردسالار، ناهنجاری‌‌‌های رفتاری مردان، مظلومیت و ستم‌‌دیدگی زنان و سنت‌شكنى و عصيان عليه وضع موجودِ زنان و بزرگداشت و والایی جای‌گاه‌‌ زن ، آشکارا بازتاب می‌‌یابد. تمام تلاش این دو نویسنده برای رفع تبعیض علیه زنان، کسب برابری حقوقی، تساوی زن و مرد، تشابه در حقوق و برابری جنسی است.
محمود حیدری - زبیده کرم‌پور
DOI : 0
کلمات کلیدی : فمنیسم، جزیره‌ سرگردانی، سیمین دانشور، کولیت خوری، روزهایی که با او گذشت
انواع ادبی بهترین شیوه برای ارزیابی متون ادبی است. بنابر گستردگی ادبیات، دسته‌بندی آن، یک اصل لازم برای تداوم مطالعات ادبی است. در این پژوهش با درنگ بر اهمیت انواع ادبی و هم‌زیستی انواع ادبی با هم، به تحول «حماسه» به «رمان» پرداخته‌ایم. حماسه -که داستان دلاوری قهرمانان و چگونگی پیدایش تمدن است- با در نظر داشتن موضوع و ویژگی‌ها و کارکرد آن و چگونگی پیدایش آن، تعریف شده و در دسته‌بندی موضوعی به انواع آن پرداخته شده است. در بررسی شباهت و تفاوت حماسه با دیگر نمونه‌های ادبی (اسطوره، قصه،رمانس، رمان) به این نتیجه دست یافته‌ایم که نوع ادبی در تعریف جزمی قرار نمی‌گیرد و منحصر به دوره‌ی خاص نیست. نهایت این که تقسیم‌بندی ادبیات به انواع مختلف، به معنای محدود بودن آن نوع ادبی نیست و ممکن است اثری در یک نوع ادبی ویژگی‌های دیگر نمونه‌ها را نیز داشته باشد.
رضوان رحیمی
DOI : 0
کلمات کلیدی : انواع ادبي، ژانر، حماسه، اسطوره، قصه، رمانس، رمان
شاهنامه فردوسی، بزرگترین اثر حماسی زبان فارسی در برگیرنده ی مفاهیم کهن ­الگویی فراوانی است که یکی از آن­ها کهن­ الگوی قهرمان است. بنا به سرشت حماسه و بن مایه­ی اصلی آن (نبرد میان نیروهای نیک و بد) قهرمان، یکی از پرتکرارترین موتیف­های آن است. قهرمان حماسه که معمولاً دارای نیروهای فوق انسانی است، در میان خانواده­ای بلندمرتبه متولد می­شود، اما بنا به دلایلی از خانواده دور شده و نزد افرادی فرودست یا حیوانات پرورش می­یابد. او پس از آشتی با پدر سفر قهرمانی خود را آغاز می­کند و در این راه است که از آب می گذرد و به سوی نبرد با اژدها می­رود ؛ در این راه از کمک یاریگرانی بهره می­گیرد و به اژدها می­رسد. برای مبارزه با اژدها نیاز به سلاحی ویژه و اژدهاکش دارد که در شاهنامه، عموماً این سلاح گرز (آن هم گرز گاوسر) است. با سلاح مخصوص خود اژدها را نابود می­کند و خدابانوی در بند را رها می­سازد و با او ازدواج می­کند. پس از طی مراحل این سفر است که قهرمان به مقامی خدایگون می­رسد و ارباب دو جهان می­شود و برکت و فضل را به یاران خود عطا می­کند و سرسبزی را به زمین باز می­گرداند. بنابر آن­چه گفته شد، موضوعی که در این پژوهش مورد ارزیابی قرار گرفته ، کهن ­الگوی سفر قهرمان در داستان گشتاسپ است که این کهن الگو براساس نظریه­های مختلف اسطوره پژوهان، مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت ساختار ویژه­ی این سفر کهن الگویی در این داستان، ارائه شده است.
رضا ستاری - سمیه آقاجانی
DOI : 0
کلمات کلیدی : فردوسی، شاهنامه، کهن ­الگو، قهرمان، سفر قهرمان، گشتاسپ
اين مقاله به منظور بررسي نمادهاي پرندگان در اشعار حمید مصدق، نوشته شده است. نگارنده پس از استخراج تمام کاربردهاي پرندگان با استفاده از روش تحليل محتوا به طبقه بندي، توصيف و بيان معاني نمادين آن پرداخته است. بر اساس يافته‌هاي اين گفتار در اشعار قيصر امين پور، از 9پرنده (پرستو، کبوتر، جغد، خفاش، عقاب، ققنوس،کرکس، کلاغ، کبک سخن به ميان آمده که گوشه اي از نمادپردازي مصدق را تشکيل داده است. معاني و مفاهيم نمادين پرندگان با ويژگي هاي طبيعي آن‌ها مرتبط است. علاوه بر آن، آموزه‌هاي ديني، فرهنگي که در طول زمان در اطراف هر يک از آن‌ها شکل گرفته است، در مفاهيم ويژه‌اي که مصدق از آن‌ها ارايه مي‌کند، تأثير فوق‌العاده اي دارد. در مجموع مي‌توان گفت پاره‌اي از برداشت‌هاي مصدق از پرندگان کاملأ ابداعي و بي‌سابقه است و برخي ديگر در سنت‌هاي فرهنگي ريشه دارد. شکل‌گيري مفاهيم نمادين پرندگان در اشعار مصدق، ناشي از برداشت‌هاي شخصي و قريحه تواناي اوست.
پروين غلامحسيني - حميدرضا قانونی - جهانگير صفری
DOI : 0
کلمات کلیدی : نماد، حمید مصدق، پرنده، شعر معاصر
این مقاله، حاصل پژوهشی است که در پی پاسخ به این پرسش است که آیا شاعران معاصر و حاضر در عرصه ورود مدرنیته به ایران، توجهی به توسعه و گذر از سنت داشته‌اند؟ و اگر این‌گونه بوده چه مفاهیمی را مدنظر داشته‌اند؟ در این بین با بررسی آثاری از پنج شاعر (نیما یوشیج، محمدتقی بهار، احمد شاملو، سهراب سپهری و فروغ فرخزاد) که در بازه زمانی 1250 تا 1350 خورشیدی آثارشان را ارائه داده‌اند، در پی پاسخ به این پرسش با شیوه تحلیل محتوی پرداختیم که در نهایت با شمارش مقولات مفهومی سنتی و عناصر و پیش نیازهای مدرنیته و توسعه، مشخص شد در میانگین تعداد دفعات استفاده از انواع مفاهیم سنتی و مدرن از توسعه طبق یافته های پژوهش بیش‌ترین مقولات مطرح شده و نیز در میانگین تعداد دفعات تکرار استفاده از مفاهیم نزد شاعران مربوط به عناصر مرتبط با توسعه فرهنگی بوده است و حرکت رو به تغییر در شعر معاصر را می‌توان حرکتی آگاهانه دانست. این وضع غالب در آثار شاعران مورد بررسی نشان دهنده بینش و درک مسئله توسعه در ایران آن سال‌ها را به خوبی بازنمود می‌نماید.
کبری مژده جویباری - عیسی عیسی چراتی
DOI : 0
کلمات کلیدی : ادبیات، توسعه، سنت، تحلیل محتوی
یکی از مضامینی که عموم مردم و به ویژه شاعرن با آن گریبانگیر هستند مشکلات ناشی از عواطف و احوالات فردی و اجتماعی می‌باشد که بر اثر آن کش و قوس‌‌های فکری و عاطفی و تألمات روحی ، شاعران را دچار یأس و اندوه و نومیدی و بدبینی می‌گرداند . تأمل و تعمق در اشعار استاد محمد حسین شهریار نشانگر این واقعیت است که وی روحیه ای بسیار عاطفی ، و احساساتی ، زود رنج و حساس به پیرامون خود و جامعه بوده است . از اغلب اشعار وی بوی یأس و نا امیدی و انزوا طلبی و حتّی مرگ اندیشی به مشام می‌رسد . ریشه این یأس و اندوه را می‌توان در مسایل عاطفی ، شکایت از معشوق ، گله از غم تنهایی و غربت ، مشکلات اجتماعی ، ناکامی در جوانی نوستالوژی دوران کودکی و مشکلات ناشی از مسایل فرهنگی ، سیاسی و اقتصادی ایران دانست . که همین عوامل سبب شده است دیوان وی نمونه ی بارزی از ادبیات سیاه در شعر معاصر را رقم زند تا آن حدّ که شدّت تألّمات روحی و عاطفی شاعر ، او را به استقبال مردم گریزی و حتّی مرگ و مرگ اندیشی سوق دهد . در این مقاله سعی شده است با ذکر نمونه‌هایی روحیه ی یأس اندود وی را که در موضوعات و محور‌‌های مختلف و در فضای مبهم و تاریک و با لحن افسرده و اندوهگین سروده شده است در پیش روی خوانندگان قرار دهیم .
ناصر ناصری تازه شهری - هاله امیرقاسمی
DOI : 0
کلمات کلیدی : شهریار، یأس، بدبینی، تنهایی، اندوه، یأس عاطفی، یأس اجتماعی

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :دانشگاه آزاد اسلامی واحد فسا
مدیر مسئول :دکتر سید محسن ساجدی راد
سردبیر :دکتر محمد علی آتش سودا
هیئت تحریریه :
دکتر محمد علی آتش سودا
دکتر محمدرضا اکرمی
دکتر سعید قشقایی
دکتر سید محسن ساجدی راد
دکتر سمیرا رستمی
شاپا :2251-8487
شاپا الکترونیکی : 2251-8487

نمایه شده