مقاله


کد مقاله : 13990202236692

عنوان مقاله : معرفی شاعر ناشناس مولانا یحیی قانی و سبک شناسی شعر او بر اساس تصحیح نسخه مجمع الشعراء

نشریه شماره : 21 فصل پاییز - زمستان 1398

مشاهده شده : 128

فایل های مقاله : 1/79 MB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 شیما کرباسی shimakarbasi@yahoo.com دانشجو دانشجوی دکترا
2 قربانعلی ابراهیمی ghorbanali.ebrahimi.333@gmail.com استادیار دکترا
3 مهدی نوریان m.nourian@tr.ui.ac.ir استاد دکترا

چکیده مقاله

نسخه‏های خطی گنجینه‏های ارزشمندی است که می‏تواند نمای روشنی از لایه های زبانی، ادبی، هنری و جامعه شناسی هر دوران را بازنمایی کند. یکی از این گنجینه‏ها نسخه خطی مجمع الشعراء از سالار نامی که می‏گویند از مخترعات خواجه رستم خوریانی متخلص به رستم متعلق به قرن نهم هجری است و شامل 25800 بیت از شعر شاعران بر اساس حروف الفباست و به صورت تک نسخه در کتابخانه‏ی مجلس به شماره نسخه 530 نگه داری می‌شود. این نسخه به صورت جُنگ بوده و دربردارنده آثار و اشعار بسیاری از شاعران شناخته شده و ناشناخته ادب فارسی است. یکی از این شاعران ناشناخته یحیی قانی است که امیر رستم در مجمع الشعراء از وی به نام مولانا یحیی قانی طبیب یاد می‏کند. اشعار موجود از قانی نزدیک به 500 بیت و در قالب غزل و قصیده است، وی غزلیات را در باب عشق سروده است و تجربه‌های تلخ و شیرین خود را از روزگار بیان کرده است. قصاید نیز با موضوع حمد خداوند، نعت رسول، منقبت حضرت علی و موعظه است. اشعار قانی از منظر سبک شناسی در سطح آوایی از صنایع بدیع در حد تناسب بهره گرفته و به همین سبب زبان شعر او ساده و قابل فهم است. در سطح ادبی یکی از پربسامدترین مختصات ادبی اشعار او تشبیه است. در سطح نحوی معمولا اجزای اصلی جمله ذکر شده و حذف‏ها و جابه جایی‏ها در اجزای جملات به گونه‏ای نیست که به تعقید بینجامد. در سطح لغوی کاربرد واژه‏ای عربی به ویژه در قصاید به اقتضای موضوع حمد و تلمیح به آیات و احادیث اجتناب ناپذیر است. این پژوهش به معرفی یحیی قانی و ویژگی سبکی شعر او بر اساس تصحیح نسخه خطی مجمع الشعراء پرداخته است.