مقاله


کد مقاله : 14020930285598

عنوان مقاله : تحلیل و ریشه‎ یابی یک بیت از کوش‎نامه

نشریه شماره : 35 فصل پاییز 1402

مشاهده شده : 104

فایل های مقاله : 10/81 MB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 فاطمه حاجی رحیمی f.hajirahimi@mou.ir استادیار دکترا
2 سلمان رحیمی s.rahimi@mou.ir استادیار دکترا

چکیده مقاله

«روح» یکی از واژه‎های تأمل برانگیز در عرفان و تصوّف اسلامی است که در ادبیّات فارسی نیز با عقاید و دیدگاه‎های گوناگون روبه رو است. با جست‎وجو در تاريخ هنرهاي تجّسمي درمي‎یابیم که پيشينيان همواره روح را با بال و پر ترسيم مي‎کردند. در متون عرفانی «مرغ» به‎مثابه تمثيل جان، کاربرد گسترده‎ای دارد. در متون حماسی نیز که در بردارندۀ نخستین‎ها، باورها و آیین مردمان دیرین‎اند و همچنین در منظومۀ کوش‎نامه که جنبۀ اسطوره‎ای و تاریخی دارد، اعتقاد و آرمان‎هایی منعکس گشته که ریشه در تاریخ و فرهنگ و تمدّن ایرانشهر دارد. ایرانشاه با توّجه به تاریخ سرایش اثر خویش، ناگزیر اعتقاد و باورهای دینی خود را از جمله: شکر باری تعالی، نعت نبی‎اکرم، مدح پادشاه اسلام و... را در منظومه منعکس ساخته است، امّا گاه در ضمن بیت‎ها با مواردی روبرو می‎شویم که ریشه در باورهای ایران باستان دارد و بالطبع برآمده از منابع دست اوّلی است که در اختیار شاعر قرار داشته است. مقاله حاضر درصدد است با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و بر پایه داده‎های کتابخانه‌ای، یکی از باورهای مرسوم باستان، یعنی «اعتقاد به پرنده بودن روح» را که در بیت 1051 کوش‎نامه به آن اشاره شده است را تحلیل کند.